AKP សៀមរាប ថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦--បច្ចុប្បន្ន ការរីកចម្រើន និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបានធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរពីសង្គមមួយទៅសង្គមមួយ ពីសម័យកាលមួយទៅសម័យកាលមួយ រាប់ទាំងការរស់នៅ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌ជាដើម។ ប៉ុន្ដែ ទោះបីជាចរន្តនៃសម័យកាលនោះ មានការប្រែប្រួលយ៉ាងណាក្តី សម្រាប់អ្នកស្រុកដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរ នៅតែបន្តថែរក្សាទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ពីដូនតា ដែលប្រៀបនឹងកាតព្វកិច្ចដ៏វិសេសវិសាលរបស់ខ្លួន។ 

ដើម្បីចូលរួមបន្ដការពារ ថែរក្សានូវប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌របស់ដូនតាដែលបានបន្សល់ទុកតាំងពីបុរាណកាលមកនោះ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ៩រោច ខែផល្គុន ឆ្នាំម្សាញ់ សប្តស័ក ពុទ្ធសករាជ ២៥៦៩ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១២  ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ គ្រួសារមួយរស់នៅភូមិក្រសាំងរលើង សង្កាត់សៀមរាប (ខាងលិចប្រាសាទវត្តអាធ្វា) បានរៀបចំពិធីកោរជុកយ៉ាងពេញទម្រង់តាមបែបបុរាណដែលបង្កឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាននៅក្នុងខេត្ដសៀមរាប ក៏ដូចជានៅទូទាំងប្រទេស។

ការរៀបចំពិធីនេះ គឺជាការបន្តវេនពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ ហើយនៅក្នុងពិធីដ៏ឱឡារិកនេះ ក៏មានក្មេងប្រុសចំនួន៥នាក់ បានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិធីកោរជុក ក្រោមការជ្រោមជ្រែងយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីលោកយាយ ពៅ ថូ ដែលជាចាស់ទុំម្នាក់ ក្នុងសហគមន៍។ 

លោកយាយ ពៅ ថូ បានរៀបរាប់ទាំងក្តីរំភើបថា នេះជាប្រពៃណីដែលគ្រួសារលោកយាយអនុវត្តន៍តៗគ្នាមកជាច្រើនជំនាន់ ហើយលោកយាយផ្ទាល់ក៏ធ្លាប់បានកោរជុកកាលពីអាយុ១១ឆ្នាំដែរ។ «ទោះដឹងថាត្រូវចំណាយធនធានច្រើន ហើយក្មេងៗដែលទុកជុកអាចនឹងរងការបង្អាប់ ឬរើសអើងពីមិត្តភក្តិដែលមិនយល់ពីតម្លៃវប្បធម៌ក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំនៅតែជម្នះធ្វើវា ព្រោះមិនចង់ឱ្យទំនៀមទម្លាប់នេះបាត់បង់ត្រឹមជំនាន់ខ្ញុំឡើយ»។ នេះជាសម្តីលើកឡើងរបស់លោកយាយ ពៅ ថូ។

សម្រាប់កិច្ចពិធីនេះ បានប្រារព្ធតាមក្បួនខ្នាតបុរាណយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដោយមានការនិមន្ដ និងអញ្ជើញចូលរួមពីព្រះសង្ឃ លោកតាអាចារ្យ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងចាស់ទុំនៅក្នុងភូមិ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានរៀបចំទៅតាមប្រពៃណី វប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុកអង្គរ។

លោកតា ម៉ក់ សារ៉ម ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងជាអាចារ្យដឹកនាំកម្មវិធីក្នុងវ័យ៧៧ឆ្នាំ បានពន្យល់ថា ពិធីកោរជុកត្រូវរៀបចំឡើងរយៈពេល២ថ្ងៃ ១យប់ ដោយជ្រើសរើសយកថ្ងៃក្នុង «ខែពេញ» (ខែខ្នើត) ដែលជាពេលាមានសិរីសួស្តី។ លោកតាបានលើកឡើងថា ថ្ងៃទី១ ជាការរៀបចំគ្រឿងសក្ការៈ បាយស្រី រានម៉ា និងនិមន្តព្រះសង្ឃចម្រើនព្រះបរិត្ត សែនដូនតា បង្វិលពពិល និងកិច្ចដេកអង្កររាប។ ថ្ងៃទី២ បានចាប់ផ្តើមតាំងពីម៉ោង៤ព្រឹក មានកិច្ចសារអង្កររាប ធ្វើធ្មេញបំពេញលក្ខណ៍ សំពះព្រះអាទិត្យ និងឈានដល់កិច្ចកោរសក់ និងស្រោចទឹកមន្តដំឡើងសិរីសួស្តី។

បើតាមអ្នកបុរាណវិទូ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកវប្បធម៌ នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានឱ្យដឹងថា ការរៀបចំពិធីកោរជុក ដែលជាកិច្ចពិធីដ៏មានអត្ថន័យនេះ គឺទាក់ទងនឹង «ការឆ្លងវ័យ» នៅក្នុងប្រពៃណីវប្បធម៌ខ្មែរ។ 

លោក តូច សុភះ បុរាណវិទូ និងអ្នកស្រាវជ្រាវវប្បធម៌អរូបីនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានបកស្រាយបញ្ជាក់ថា ពិធីកោរជុកនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការកាត់សក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «ពិធីឆ្លងវ័យ» (Rites of Passage) ដែលបញ្ជាក់ពីការផ្លាស់ប្តូរជីវិតពីកុមារភាព ឈានចូលដល់វ័យយុវជនពេញលក្ខណៈ។ លោកបុរាណវិទូរូបនេះបានបន្ថែមថា ក្រៅពីអ្នកស្រុកអង្គរ ទំនៀមនេះក៏មានអនុវត្តន៍នៅខេត្តភាគខាងជើង និងខាងលិច ដូចជាខេត្ដឧត្តរមានជ័យ និងខេត្ដបន្ទាយមានជ័យ ផងដែរ។ លោកបានបញ្ជាក់ទៀតថា ចំពោះគ្រួសារដែលខ្វះខាតធនធាន ពួកគេអាចយកកូនចៅមកផ្ញើធ្វើពិធីរួមជាមួយគ្រួសារដែលមានលទ្ធភាព(ក្នុងចំនួនសេស) ឬនាំកូនទៅកាត់កំប៉ោយនៅប្រាសាទអង្គរវត្ត (លើកំពូលបាកាន្ត) ដែលតំណាងឱ្យភ្នំកៃលាស ក្រោមសក្ខីភាពពីព្រះសង្ឃ និងទេវតា។

សូមជម្រាបជូនថា បច្ចុប្បន្ន ពិធីកោរជុក បានក្លាយជាពិធីដ៏កម្រមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែសហគមន៍ក្នុងតំបន់អង្គរ និងបណ្ដាខេត្ដមួយចំនួន នៅតែបន្តរៀបចំខ្លះៗជានិច្ច។ ការស្ម័គ្រចិត្តរក្សាសក់ជុករបស់ក្មេងៗ និងការលះបង់ធនធានរបស់ចាស់ទុំក្នុងភូមិក្រសាំងរលើងនៅពេលនេះ គឺជាសញ្ញាណវិជ្ជមានមួយបង្ហាញថា ស្មារតីស្រឡាញ់វប្បធម៌ដូនតានៅតែស្ថិតក្នុងដូងចិត្តអ្នកស្រុកអង្គរជាប្រចាំ ទោះជាស្ថិតក្នុងយុគសម័យទំនើបកម្មក៏ដោយ៕

ដោយ៖ ឃុត សៅ