AKP សៀមរាប ថ្ងៃទី០៥ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០២៥ -- ស្របពេលដែលភាគីកម្ពុជា និងថៃ បានប៉ះទង្គិចគ្នាដោយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បណ្ដាលឱ្យប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ព្រំដែនត្រូវបានជម្លៀសចេញជាបន្ដបន្ទាប់ ហើយគ្រួសារខ្លះក៏បានធ្វើដំណើរចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងមកស្នាក់នៅបណ្ដោះ​អាសន្ន ក្នុងខេត្ដសៀមរាប ដើម្បីគេចចេញពីការបាញ់ផ្លោងគ្រាប់ពីភាគីថៃ ចូលមកលើទឹកដីកម្ពុជា។

ស្របពេលដែលមានការសម្របសម្រួលពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលជាប្រធានអាស៊ានប្ដូរវេន និងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏ដូចជាប្រទេសចិន បានជួយសម្របសម្រួលឱ្យមានបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ រួចមក និងដោយមើលឃើញពីទុក្ខលំបាករបស់បងប្អូនជនភៀសសឹកផងនោះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិបានដឹកនាំឯកអគ្គរដ្ឋ/រាជទូត តំណាងស្ថានទូតចំនួន ២២ប្រទេស និងតំណាងទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំនួន ៤ ដើម្បីចុះត្រួតពិនិត្យតំបន់រងផលប៉ះពាល់នៅខេត្តឧត្ដរមានជ័យ ដែលបង្កឡើងពីការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធរវាងយោធាកម្ពុជា និងយោធាថៃ លើបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ក្នុងដំណើរចុះត្រួតពិនិត្យតាមតំបន់ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនេះដែរ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានជួបសួរសុខទុក្ខ និងចែកអំណោយមួយចំនួនដល់វីរៈកងទ័ពជួរមុខកម្ពុជា ដែលឈរជើងនៅសមរភូមិជួរមុខ កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។

បន្ទាប់មក ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ប្រាក់ សុខុន ក៏បានដឹកនាំតំណាងទូត និងតំណាងទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា ចុះទៅត្រួតពិនិត្យមើលស្ថានភាពជាក់ស្ដែងជនភៀសសឹក ដែលកំពុងស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ននៅវត្តប្រាសាទបន្ទាយស្រី ស្ថិតនៅក្នុងភូមិបន្ទាយស្រី  ឃុំដំដែក ស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាប នាថ្ងៃទី០២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។

ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានគូសបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវបទឈប់បាញ់ និងប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនចំពោះគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ ការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី និងរក្សាឱ្យបាននូវអធិប​តេយ្យបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ទោះក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបានវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានវិញឱ្យបានឆាប់ ដើម្បីឱ្យសិស្សានុសិស្សបានចូលរៀន និងបងប្អូនបានត្រឡប់ទៅប្រកបមុខរបររកស៊ីជាធម្មតាវិញ។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដីឱ្យដឹងទៀតថា រាជរដ្ឋាភិបាលធានាសុខសុវត្ថិភាពជូនបងប្អូនជាមុនសិនដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យបងប្អូនសិនឆាប់បានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ និងបានប្រកបមុខរបររកស៊ីរបស់ខ្លួន។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដីបានបញ្ជាក់ថា បងប្អូនដែលភៀសសឹកទាំងអស់ សុទ្ធតែនឹកផ្ទះទាំងអស់គ្នា ហើយចង់ទៅប្រកបមុខរបរកស៊ីរបស់ខ្លួនវិញ និងចង់ទៅមើលស្រែចម្ការរបស់ខ្លួនវិញ ហើយភាគច្រើនលើសលុបអត់មានអ្នកណានៅទេ។ ឯកឧត្ដម ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដីបានថ្លែងបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «អីចឹងយើងធ្វើម៉េចឱ្យធានានូវសុខសុវត្ថិភាពឱ្យបងប្អូនសិន ដើម្បីឱ្យបងប្អូនឆាប់ត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ សុទ្ធតែនឹកផ្ទះទាំងអស់គ្នាមិនថាអីចឹង។ សុទ្ធតែនឹកផ្ទះ សុទ្ធតែចង់ត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ទៅប្រកមុខរបររកស៊ីរបស់ខ្លួនវិញ ចង់ទៅមើលស្រែចម្ការរបស់យើងវិញ»។

ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្ដម ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ប្រាក់ សុខុន ក៏បានកត់សម្គាល់ឱ្យដឹងផងដែរ ពេលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវឯកឧត្ដមក៏បានមើលឃើញផ្ទះច្រើនណាស់អត់មានមនុស្សនៅ ផ្ទះខ្លះក៏ចាក់សោរចោលទៅ អ្នកណាមានរបងក៏ចាក់ទៅ អ្នកណាអត់របងក៏ទុករបងចោលទៅ  ប៉ុន្តែភាគច្រើនលើសលប់អត់មានអ្នកនៅនោះទេ។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «អីចឹងយើងចង់ឱ្យបងប្អូនយើងត្រឡប់ទៅវិញ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងជនភៀសសឹកដែលបានចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង និងលំនៅឋាននេះដែរ ក្នុងដំណើរអញ្ជើញចុះទៅពិនិត្យមើលការស្ថានភាពជនភៀសសឹកកម្ពុជាជាង ១ ០០០ គ្រួសារ ដែលកំពុងស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ននៅវត្តប្រាសាទបន្ទាយស្រី ភូមិបន្ទាយស្រី ឃុំដំដែក ស្រុកសូត្រនិគម ខេត្តសៀមរាប នាព្រឹកថ្ងៃទី០២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឯកឧត្តម វ៉ាង វិនប៊ីង (Wang Wenbin) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនប្រចាំនៅកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា ស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជាបានសន្យាផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ចំនួន ១០ម៉ឺនដុល្លារអាម៉េរិក ដើម្បីគាំទ្រ​ដល់ជនស៊ីវិលដែលភៀសខ្លួនដោយការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយប្រដាប់អាវុធនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានឱ្យដឹងថា ជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនេះមានគោលបំណងជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួន។

ឯកឧត្ដមឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖ «យើងសង្ឃឹមថា ជនរងគ្រោះនៃជម្លោះអាចវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនេះតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»។

ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តម UENO Atsushi ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន ប្រចាំនៅកម្ពុជាលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនសន្យាផ្តល់ការគាំទ្រដល់កម្ពុជាក្នុងការស្តារឡើងវិញនូវការខូចខាតដោយសារជម្លោះប្រដាប់អាវុធជាមួយប្រទេសថៃកាលពីពេលថ្មីៗនេះ និងធ្វើយ៉ាងណារក្សាបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃឱ្យបានយូរអង្វែង និងប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ឯកឧត្តមឯករាជទូតបានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំសូមចូលរួមសោកស្តាយ និងរំលែកទុក្ខដល់ក្រុមគ្រួសារនៃកងទ័ពដែលបានពលីជីវិត និងអ្នកដែលបានរងគ្រោះក្នុងសមរភូមិរវាងកម្ពុជា និងថៃកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា សន្តិភាពពេញលេញនឹងត្រូវបានស្ដារឡើងវិញឱ្យបានលឿនបំផុត។ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន និងខ្ញុំផ្ទាល់ នឹងខិតខំឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីសម្រេចបាននូវចំណុចនេះ។»

ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូតបានបន្ថែមថា កម្ពុជារក្សាបានយ៉ាងល្អនូវបទឈប់បាញ់ដែលសម្រេចបាន និងបានចូលជាធរមានកាលពីម៉ោង ១២៖០០យប់រំលងអាធ្រាតឈានចូលថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយភាគីទាំងពីរនឹងអង្គុយនៅតុចរចាជាមួយគ្នា ដោយធ្វើយ៉ាងណារក្សាឱ្យបានយូរអង្វែងនូវបទឈប់បាញ់គ្នានេះ។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពជនភៀសសឹកដែលបានរត់គេចពីការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ នេះដែរ ឯកឧត្ដម Stefan Messerer ឯកអគ្គរដ្ឋ​ទូតអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំនៅកម្ពុជាក៏បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាល្លឺម៉ង់ក្នុងការគាំទ្រសន្តិភាពតាមរយៈការសន្ទនា ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថាអ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត ជាពិសេសបុគ្គល និងគ្រួសារដែលត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅ និងមិនត្រូវបំភ្លេចចោលក្នុងដំណើរការការទូតឡើយ។ ឯកឧត្ដមឯកអគ្ករដ្ឋទូតបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «សុវត្ថិភាព សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសិទ្ធិក្នុងការវិលត្រឡប់មកមាតុភូមិវិញដោយ​សន្តិភាព ត្រូវតែរក្សាជាស្នូលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់ឆ្ពោះទៅរកការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងការផ្សះផ្សា»។

ចំណែកលោក David Verbiwski ភារធារីនៃការិយាល័យស្ថានទូតកាណាដាប្រចាំកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និងប្រទេសថៃចាំបាច់ណាស់នាពេលនេះត្រូវតែរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយគ្នា ដែលទាំងនេះគឺដើម្បីបញ្ចៀសជម្លោះវិវាទទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងព្រមទាំងទៅថ្ងៃអនាគតផងដែរ។​ លោក David Verbiwski បានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងដែរថា៖ «ពេលមកដល់ទីនេះអ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលនោះគឺ នៅតំបន់ព្រំដែនក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាច្រើនបានភៀសខ្លួនដើម្បីរកទីសុវត្តិភាព ។ ចំនួនប្រជាជនដែលត្រូបង្ខំឱ្យចាកចេញពីផ្ទះរបស់ពួកគេមានចំនួនច្រើន»។

លោក David Verbiwski ក៏បានអះអាងផងដែរថា កាណាដា សូមធ្វើការបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការគាំទ្រចំពោះការសន្ទនាបន្តរវាងកម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនភៀសសឹកអាចត្រលប់ទៅផ្ទះរបស់ពួកគេវិញដើម្បីស្ដារឡើងវិញនូវជីវភាព និងរស់នៅក្នុងសន្តិភាព។ លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមដែរថា៖ «បំណងប្រាថ្នាធំបំផុតរបស់យើងគឺចង់ឃើញប្រជាជន និងកុមាររាប់ម៉ឺននាក់ដែលនៅឆ្ងាយពីផ្ទះរបស់ពួកគេបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញឱ្យបានលឿន ដើម្បីប្រកបការងារ និងក៏ដូចជារៀនសូត្ររបស់កុមារ»។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់លោក តាន់ សុភក្តិ អភិបាលរង ស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាបបានឱ្យដឹងថា សម្រាប់ជនភៀសសឹកដែលបានចាកចេញពីលំនៅឋានចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ មកដល់ថ្ងៃទី០២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥នេះ មានសរុបចំនួន ១ ០១១ គ្រួសារ មានចំនួនមនុស្សសរុប ៣ ៧៩៣ នាក់។ សម្រាប់ជនភៀសសឹកទាំងនោះ គឺមកពីខេត្តឧត្តរមានជ័យ បន្ទាយមានជ័យ និងខេត្ដព្រះវិហារ។

ទាក់ទិននឹងការចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងមកស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ននៅវត្តប្រាសាទបន្ទាយស្រី ក្នុងស្រុកសូត្រនិម ខេត្ដសៀមរាបនេះដែរ លោកយាយ ឃីន ផាន់វ័យ ជិត៧០ឆ្នាំ រស់នៅស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យដែលបាននាំគ្រួសារជម្លៀសខ្លួនមកស្នាក់នៅវត្តប្រាសាទបន្ទាយស្រីបានរៀបរាប់ប្រាប់ថា រូបគាត់ និងកូនចៅបានចាកចេញពីស្រុកតាំងតែពីថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដា រហូតមកដល់ពេលនេះមិនទាន់ហ៊ានវិលត្រឡប់ទៅវិញទេដោយសារតែភាគីថៃចេះតែបង្ករឿងឥតឈប់ឈរ ហើយកាលណាត្រឡប់ទៅស្រុកភូមិវិញ បើកងទ័ពថៃ ផ្លោងគ្រាប់កាំភ្លើង ឬប្រើប្រាស់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកបន្តទៀតពិតជាជួបបញ្ហាលំបាកធំពុំខាន។

ចំណែកអ្នកភូមិម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី ម៉ក់ នឿន  បានឱ្យដឹងដែរថា អ្នកស្រី និងកូនចៅចាំបាច់ណាស់ត្រូវជម្លៀសខ្លួនជាបន្ទាន់ ដើម្បីគេចពីគ្រាប់ផ្លោងរបស់ថៃ ដែលបានបាញ់ផ្លោងចូលមកទឹកដីកម្ពុជា ហើយក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់បានប្រញាប់ចេញដំណើរតាំងពីព្រឹកថ្ងៃទី ២៥ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។ អ្នកស្រីបានអះអាងថា៖ «រហូតមកដល់ពេលនេះ ខ្ញុំមិនទាន់ហ៊ានវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញទេ ហើយទាល់តែអាជ្ញាធរប្រកាសប្រាប់មុនសិន»៕

ដោយ៖ មករា និង រិទ្ធី