AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៥ --តាមទំនៀមទម្លាប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ គឺតែងប្រព្រឹត្តទៅចំនួន ៣ ថ្ងៃ ។ ថ្ងៃដំបូងជាថ្ងៃមហា​សង្ក្រាន្ត, ថ្ងៃទី២ ជាថ្ងៃ វ័នប័ត, ថ្ងៃទី៣ ជាថ្ងៃឡើងស័ក ។ ចំពោះការកំណត់ខែ ថ្ងៃ ម៉ោង នាទីដែលឆ្នាំ​ចាស់​ត្រូវផុតកំណត់ ហើយទេវតាឆ្នាំថ្មីត្រូវចុះមកទទួលតំណែងពីទេវតាឆ្នាំចាស់នោះ គេអាចដឹងបាន​ដោយ​ប្រើ​ក្បួនហោរាសាស្ត្របុរាណ គឺក្បួនមហាសសង្ក្រាន្ត។

ជាមួយគ្នានេះដែរចំពោះថ្ងៃ ចូលឆ្នាំថ្ងៃទី១ ទី២ ទី៣ តើយើងត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះនោះក៏ត្រូវបានដូនតាខ្មែរបាន​កំណត់ និងចាស់បុរាណបានអនុវត្តន៍មករាប់តំណមកហើយ។ បើតាមទំនៀមទម្លាប់ ការរៀបចំឡើងរយៈ​ពេល​៣ថ្ងៃ នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំនេះគេតែងប្រារព្ធកម្មវិធីទៅតាមថ្ងៃនីមួយៗ។ ក្នុងនេះដូចជាមុនថ្ងៃចូលឆ្នាំ​មកដល់ ប្រជាពលរដ្ឋបានរៀបចំផ្ទះសម្បែង ទិញសម្លៀកបំពាក់ថ្មី និងរៀបចំសម្ភារទុកជូនដល់ឪពុម្ដាយ និង ជីដូនជីតា។

តាមក្បួនតម្រា និងក៏ដូចជាចាស់ទុំអនុវត្តន៍តៗគ្នា តាំងពីបុរាណកាលមកគឺថ្ងៃទី១ នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដែលគេឱ្យឈ្មោះថា ថ្ងៃសង្ក្រាន្ត ប្រជាពលរដ្ឋ តែងតែរៀបចំគ្រឿងសក្ការ ដើម្បីទទួលទេវតា។ ក្រោយពី​រៀបចំកម្មវិធីបួងសួងដល់ទេវតាឆ្នាំថ្មី ហើយជាទម្លាប់ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ នាំគ្នាទៅវត្តរាប់បាត្រ បង្សុកូល ពូនភ្នំខ្សាច់ និងស្តាប់ធម៌ទេសនា។

ចូលមកដល់ថ្ងៃទី២ ហៅថា ថ្ងៃវ័នប័ត ដែលពលរដ្ឋខ្មែររៀបចំជូនទេយ្យវត្ថុ ដល់លោកអ្នកមានគុណ ចែកទានដល់អ្នកទ័លក្រ និងនាំគ្នាទៅវត្តដូចថ្ងៃទី១ផងដែរ។

សម្រាប់ថ្ងៃឡើងស័កឬជាថ្ងៃបញ្ចប់នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំវិញពលរដ្ឋខ្មែរក្មេងចាស់ គេតែងនាំគ្នាទៅឆ្លង​បុណ្យ​នៅវត្ត ដើម្បីរាប់បាត្រ បង្សុកូល ពូនភ្នំខ្សាច់ ស្តាប់ធម៌ទេសនា និងជាពិសេស គឺធ្វើពិធី ស្រង់ព្រះ ដើម្បីទទួលបានពរជ័យ សិរីសួស្ដីសម្រាប់ឆ្នាំថ្មី។

ទាក់ទិននឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនេះដែរឯកឧត្តម ឆាត សុឆេត រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ធម្មការនិងសាសនាបានគូសបញ្ជាក់ថា នៅប្រទេសកម្ពុជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ពលរដ្ឋខ្មែរ តាមភូមិ ឃុំ ស្រុក និងខេត្ត តែងប្រារព្ធឡើងខុសៗគ្នាផងដែរ។ ​ឯកឧត្ដមបន្ដថា ទោះបីយ៉ាងណាក្តីពិធីបុណ្យចូល​ឆ្នាំថ្មីនេះអ្វីដែលកូនចៅប្រុសស្រី ត្រូវតែប្រតិបត្តិនោះគឺត្រូវមានអ្វីជូនឪពុកម្តាយរបស់យើង ត្រូវរៀបចំ​ផ្ទះ​សម្បែងឱ្យស្អាតបាត ត្រៀមអ្វីខ្លះសម្រាប់យកទៅវត្ត ហើយយើងមានតូនាទីអ្វីខ្លះសម្រាប់ឧទិសជូន​ដល់​ឧបការីជនរបស់យើងដែលបានចែកឋានទៅ។

ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រៅពីនោះនៅទីវត្តក៏ត្រូវមានពិធីផ្សេងៗជាច្រើនទៀត​ដូចជា សម្មាទានសីល ថ្វាយបង្គំព្រះ ស្តាប់ព្រះសង្ឍចម្រើនព្រះបរិត្ត ស្តាប់ធម៌ ប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃ ក្នុងនេះក៏មានពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ពិធីពូនភ្នំអង្ករ ពិធីពូនភ្នំស្រូវ ពិធីស្រង់ទឹកព្រះសង្ឃ ពិធីស្រង់ទឹកព្រះ ដែល​ទាំងអស់នេះជាកិច្ចការយុវជនគ្រប់រូបត្រូវអនុវត្តដែលមិនអាចមើលរំលងបានដាច់ខាត។ ឯកឧត្តម ឆាត សុឆេត បានលើកឡើងដោយបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ខ្មែរយើងមានជាតិសាសនា វប្បធម៌ ហើយជាតិ សាសនា និងវប្បធម៌នេះឯងដែលធ្វើឱ្យយុវជនម្នាក់ក្លាយជាអ្នកមានសីលធម៌ សុជីវធម៌ គុណធម៌ និង​សភាវធម៌។ ដោយឡែកយើងត្រូវដឹងថាបច្ចេកវិទ្យាវិញឃើញថាមាន២ សំខាន់គឺប្រើត្រូវគឺរស់ ប្រើមិនត្រូវ​គឺ​ស្លាប់»។

ឯកឧត្ដមរដ្ឋលេខាធិការបានបញ្ជាក់ទៀតថា មានយុវជនជាច្រើនបានដឹងពីពិធីសាសនារបស់ខ្មែរយើង​តាមវិធីសាស្រ្តផ្សេងៗ​ដូចជាតាមផេកក្រសួង តាមព្រះសង្ឃ តាមចាស់ទុំតំណាលប្រាប់ជាដើម។ ហេតុនេះ​ធ្វើឱ្យពួកគាត់មិនអាចចោលវត្តបាន។ ឯកឧត្ដមបានបន្ដថា ពួកគាត់ដឹងតាមបច្ចេកវិទ្យា គាត់ដឹងពីភាពល្អ​ត្រឹមត្រូវរបស់សាសនា តែក៏មានបច្ចេកវិទ្យាមួយចំនួន មនុស្សបានប្រើខុស ហើយបានបង្ហោះតាមរយៈ​ហ្វេសប៊ុក យូធូប ជារឿងអវិជ្ជមានរបស់សាសនា។ ឯកឧត្ដមបានកត់សម្គាល់ឃើញថា ក្រុមមនុស្ស ដែល​បង្ហោះរឿងរាវអាក្រក់ៗ​ទាំងអស់នេះ​ដើម្បីចង់បានលុយ ចង់បានភាពល្បីល្បាញ ចង់បានឡាច ចង់បាន​ការ​ចែកចាយនោះធ្វើឱ្យគេយល់ខុសរបស់សាសនា។ ទាំងអស់នេះយើងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នពីព្រោះវាបង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់ដល់សាសនារបស់យើង។

ដោយសារមើលឃើញចំណុចទាំងអស់នេះហើយ ឯកឧត្ដមរដ្ឋលេខាធិការ និងជាំអ្នកនាំពាក្យក្រសួង​ធម្មការ និងសាសនាបានថ្លែង​បញ្ជាក់ថា៖ «អីចឹងយើងត្រូវគិត និងពិចារណថាមនុស្សម្នាក់ៗ​មានតម្លៃ​តាម​ការនិយាយស្តី មានតម្លៃតាមរយៈទង្វើ និងតាមរយៈការសិក្សារៀនសូត្រ ដែលទាំងអស់នេះខ្មែរយើងលើក​ពាក្យឡើងថា សីលធម៌ក្នុងខ្លួននាំឱ្យចេះគិត សីលធម៌ក្នុងចិត្តជីវិតស្រស់ថ្លា សីលធម៌ស្រង់សត្វកាត់​បង់តណ្ហា  សីលធម៌ខ្លាំងក្លាធ្វើឱ្យសង្គមរុងរឿង»។

សូមជម្រាបជូនថា បើយោងតាមឯកសារមួយចំនួនទៀតឱ្យដឹងដែរថាចំពោះពលរដ្ឋខ្មែរតាំងតែពី​បុរាណ​កាល​មក ដែលបាននាំគ្នារៀបចំពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពីណីជាតិខ្មែរ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ព្រោះចាស់បុរាណបាន​យល់ថា​បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ ។ ក្នុងនេះ ចាស់បុរាណខ្មែរមានជំនឿថា ក្នុងមួយឆ្នាំ​នៃការរស់នៅ គេតែងជួបប្រទះអពមង្គល ឧបទ្រព្យចង្រៃផ្សេងៗ ជូនកាលមានទុក្ខសោក ជួនកាលមាន​គ្រោះអាសន្ន ជួនកាលមានជំងឺរូបរឹតរាងកាយ ជូនកាលទៀត បានប្រព្រឹត្ដអំពើសៅហ្មងមិនគប្បី ។ លុះ​ផុត​ឆ្នាំចាស់ទៅ គេនាំគ្នាធ្វើបុណ្យ គេស្លៀកពាក់ថ្មីៗ គេនាំគ្នាដើរលេងកំសាន្ដ ដើម្បីឱ្យអស់កង្វល់ ហើយ​ឱ្យ​មានសិរីសួស្ដី មានសិរីសូស្ដីមានសុភមង្គលនៅក្នុងឆ្នាំថ្មី ។

ម្យ៉ាងទៀត រយៈពេលមួយឆ្នាំ ពួកគេបានបែកចេញពីគ្រួសារ និង ញាតិមិត្ដ ទៅប្រករបរចិញ្ចឹមជីវិត​នៅទីឆ្ងាយៗ ។ លុះដល់ឆ្នាំថ្មី គេបានវិលមកជួបជុំគ្នា សូរសុខទុក្ខគ្នា ដើម្បីបន្ឋូរការនឹករឭក និងបំបាត់ការ​នឿយ​ហត់ពីការងារផង រួចទើបបន្ដជីវភាពថ្មីនៅក្នុងឆ្នាំថ្មី ប្រកបរបរដោយជោគជ័យ។ ទន្ទឹមនេះ ពិធី​បុណ្យ​ចូលឆ្នាំថ្មីគឺជាប្រពៃណីអាចបណ្ដុះស្មារតីស្រឡាញ់រាប់អានគ្នារវាងអ្នកភូមិស្រុកជិតខាងគ្នា ជាកត្ដា​បង្កើតសាមគ្គីភាពជាតិ។ ហេតុនេះហើយ ទើបនៅពេលនោះ គេមិនត្រឹមតែជួបជុំគ្នាក្នុងគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ តែគេនាំគ្នាទៅធ្វើបុណ្យនៅវត្ដអារាម ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំឱ្យមានមនុស្សធម៌ និង សាមគ្គីភាព ។ ដោយសារពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មានអត្ថន័យធំធេងយ៉ាងនេះ ទើបខែ្មរយើងបានចាត់ទុកជា ប្រពៃណីជាតិ តាំងពីដើមរហូតមក៕

ដោយ៖ ដេប៉ូ និង រិទ្ធី រូបថត៖ ឃុត សៅ