AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ -- សន្ទរកថារបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ភែត ហេកសេត (Pete Hegseth) នៅឯកិច្ចសន្ទនាសាងរី-ឡា (Shangri-La) នៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីកាលពីថ្ងៃសៅរ៍សប្តាហ៍មុន បានព្យាយាមជំរុញឱ្យមានជម្លោះរវាងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ាន ដែលពោរពេញទៅដោយសង្គ្រាមត្រជាក់ និងការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា វិធីសាស្រ្តនេះមានឥទ្ធិពលតិចតួចទៅលើប្រទេសក្នុងតំបន់។
នៅក្នុងសុន្ទរកថាសំខាន់របស់លោក លោក ហេកសេត បានជំរុញឱ្យបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបង្កើនការចំណាយយោធារបស់ពួកគេឱ្យដល់ ៥% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ដើម្បីទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងដែលយល់ឃើញចេញពីប្រទេសចិន រួមទាំងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។
បន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រធានអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន បានព្រមានពីគ្រោះថ្នាក់នៃការប្រឈមមុខដាក់គ្នានៅក្នុងប្លុក ដោយនៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់លោកនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនោះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយតាមរយៈកិច្ចសន្ទនាជាជាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នា។
លោក ដា វៃ (Da Wei) នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសន្តិសុខ និងយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua បាននិយាយថា ការចោទប្រកាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិន គឺពោរពេញទៅដោយស្មារតីប្រឈមមុខដាក់គ្នាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមិនមានលក្ខណៈស្ថាបនាសម្រាប់ទំនាក់ទំនងចិន-សហរដ្ឋអាមេរិកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ ជាពិសេសដោយសារតែប្រទេសទាំងពីរនៅតែស្ថិតក្នុងការចរចាពាណិជ្ជកម្មនៅឡើយ។
លោកបាននិយាយថា «ខ្ញុំគិតថាការប៉ុនប៉ងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីបែងចែកប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសនោតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គឺគ្មានប្រសិទ្ធភាពទេ ព្រោះវាខ្វះការបញ្ចុះបញ្ចូល»។
«តើប្រទេសក្នុងតំបន់នឹងយល់ស្របជាមួយអាម៉េរិកទេ?» នេះជាសំណួរដែលលោក ដា បានចោទសួរ ដោយលោកបានកត់សម្គាល់ថា បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មានមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ល្អសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសចិន ហើយការលើកឡើងដែលជាការបង្កហេតុមួយចំនួនពីសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងនេះនោះទេ។
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយបន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់ប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិក លោក អាន់វ៉ា របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានព្រមាននៅក្នុងសុន្ទរកថាមួយទៀតនៅឯកិច្ចសន្ទនានោះថា «នៅពេលដែលមហាអំណាចព្យាយាមបែងចែកពិភពលោកទៅជាតំបន់គ្រប់គ្រងផ្តាច់មុខ ប្រទេសតូចៗជារឿយៗត្រូវបានទុកចោលដោយគ្មានការអើពើ»។

លោកបានបន្តថា «ម៉ាឡេស៊ីមិនជឿទៅលើផ្នែកនៃឥទ្ធិពលនោះទេ។ ស្ថិរភាពមិនមែនបានមកពីការឆ្លាក់ផែនទីទេ ប៉ុន្តែបានមកពីការបង្កើតកន្លែងសម្រាប់ទាំងអស់គ្នាដើម្បីចូលរួមប្រកបដោយអត្ថន័យក្នុងការរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ដែលយើងកំពុងរស់នៅ»។
បន្ថែមពីលើនេះទៀត លោក អាន់វ៉ា បានស្នើឡើងថា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងកំពុងត្រូវបានបន្តយ៉ាងល្អបំផុតតាមរយៈទំនាក់ទំនងការទូតជាគោលការណ៍ ស្ថិរភាព ស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែតែងតែរឹងមាំជានិច្ច»។
មេដឹកនាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍រូបនេះបាននិយាយថា «យើងមិនមានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការមើលឃើញនូវភាពតានតឹងដើម្បីវិលទៅរកការប្រឈមមុខដាក់គ្នានោះទេ យើងនឹងជំរុញឱ្យមានការអត់ធ្មត់ លើកទឹកចិត្តសម្រាប់ការសន្ទនា និងគោលបំណងរក្សាស្ថិរភាពដែលតំបន់នេះអាស្រ័យ»៕

ដោយ៖ យា ចិន្តាខន្តី