សាស្ត្រាចារ្យ ពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យព្រះសីហនុរាជ បង្ហាញពីអត្ថប្រយោជន៍របស់សមាធិ
AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី០៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥--តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមផ្ទាល់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី០៣មករានេះ បណ្ឌិត ប្រាក់ សម្ផស្ស និង លោក ព្រើន សុវង្ស សាស្ត្រាចារ្យ ពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យព្រះសីហនុរាជ បានបញ្ចេញសហសំណេរមួយ បង្ហាញពីអត្ថប្រយោជន៍របស់សមាធិ។
សហសំណេរនោះបានលើកឡើងថា នៅក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ មនុស្សគ្រប់គ្នាភប់ប្រសព្វបញ្ហាតានតឹងនិងវិបត្តដែលត្រូវប្រឈមមុខផ្សេងៗគ្នា ដូច្នេះហើយព្រះពុទ្ធសាសនាបានបង្រៀនមនុស្សឱ្យចេះធ្វើសមាធិដែលជាផ្នែកមួយនៃការអប់រំចិត្ត ដឹកនាំចិត្តទៅរកផ្លូវត្រូវ ផ្លូវស្ងប់ សមាធិជាការតម្កល់ចិត្តនឹងស្មើមិនឃ្លេងឃ្លោងសំខាន់ណាស់នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង ពេលខ្លះយើងមើលរំលងអំពីសមាធិនេះ ព្រោះថាសមាធិមានប្រយោជន៍ដែលយើងមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវិតរបស់យើង កាលណាជីវិតរបស់ យើងខ្វះសមាធិមានន័យថា ជីវិតរបស់យើងមានសភាពមិនទៅមុខដោយរលូនទេ កាលណាយើងបាត់សមាធិគឺបាត់សតិជាវិធីសាស្ត្រក្រៀកចិត្តតាមវិធីសាស្ត្ររបស់ពុទ្ធសាសនាគឺលោកយកសមាធិមួយក្នុងការចងអារម្មណ៍ ចងចិត្តយើងកុំឱ្យឃ្លេងឃ្លោងញាប់ញ័រទៅតាមសភាពខាងក្រៅ ព្រោះជីវិតរបស់យើងនេះ ឬក៏ចិត្តរបស់យើងនេះ មានសភាពប្រែប្រួលណាស់រហ័សលឿនមិនមានឥទ្ធិពលអ្វីដែលរហ័សលឿនស្មើនឹងផ្លូវចិត្តនេះបានទេនៅក្នុងលោកិយយើងនេះ ក្នុងពុទ្ធសាសនាលោកឱ្យតម្លៃសមាធិនេះខ្លាំងណាស់ជាផ្នែករបស់ជីវិត ពេលខ្លះយើងមើលរំលងសមាធិនេះតែម្តង ដោយសារយើងតែងយល់ថា សមាធិទាល់តែមានវ័យចាស់ហើយទៅបួសនៅឯទីអារាមទៅធ្វើសមថភាវនានៅឯក្នុងព្រៃ ចឹងទៅបានយើងហៅថា សមាធិ តាមយល់និងគឺជាការយល់ផ្ទុយពីពុទ្ធសាសនា មិនថាធ្វើអ្វីទេ ទាំងការសិក្សារៀនសូត្រ ទំាងអ្វីៗក៏ដោយកាលណាប្រាស់ចាកសមាធិ ពោលគឺការតម្កល់ចិត្តនឹង ការតម្កល់ចិត្តស្មើ ការតម្កល់ចិត្តស្ងប់ អញ្ចឹងហើយធ្វើអ្វីមិនបានជោគជ័យទេ គោលបំណងសមាធិក្នុងពុទ្ធសាសនាបង្ហាញពីគោលបំណង៤យ៉ាង តើធ្វើសមាធិទៅបានផលអ្វីសម្រាប់ជីវិតបច្ចុប្បន្ន ៖

ទី១-ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារសមាធិ ហាត់ធ្វើសមាធិដើម្បីធ្វើជីវិតរស់នៅត្រជាក់ត្រជុំជាសុខក្នុងបច្ចុប្បន្នទាន់ភ្នែកមើលឃើញ។
ទី២-សតិសម្បជញ្ញសមាធិ ហាត់ធ្វើសមាធិដើម្បីកើតសតិសម្បជញ្ញៈជាប្រយោជន៍ដល់ការសិក្សារៀនសូត្រ ព្រោះធ្វើឱ្យកើតសេចក្តីចាំល្អ មានសតិល្អ និងបញ្ញាល្អ ដោយផ្តើមពីសមាធិនេះដែរ មូលហេតុអ្វីព្រោះថា សតិសម្បជញ្ញគឺការភ្ញាក់ រលឹក នឹងការតម្កល់ចិត្តត្រូវនៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ គឺជារឿងសំខាន់ក្រៃលែង មិនថា ធ្វើការងារអ្វីក៏ដោយ មិនថាការរៀនសូត្រ មិនថាបើកបរ មិនថានៅទីណាកន្លែងណា ការងារណាទេ កាលណាបើប្រាសចាកធម៌នេះមួយ គឺធ្វើឱ្យមានសតិវិប្បល្លាស ប្រែប្រួលហ្មងធ្វើឱ្យសតិមិនចាំមិននឹងនរ ហើយយើងនឹងជួបនូវមហន្តរាយដោយសារ តែបាត់បង់នូវសមាធិនេះឯង។
ទី៣-ញាណទស្សនសមាធិ ការហ្វឹកហាត់សមាធិដើម្បីឱ្យកើតការយល់ដឹង និង កើតការឃើញ ដូចជាឃើញនូវព្រះពុទ្ធរូប ព្រះចេតិយ ពន្លឺភ្លឺ ឃើញនិមិត្តផ្សេងៗមានការឃើញនូវវិបស្សនូបកិលេស១០ប្រការជាដើម ញាណក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ក្នុងទីនេះគឺប្រកបដោយបញ្ញា ឃើញច្បាស់ចាក់ធ្លុះច្បាស់ត្រឹមត្រូវតែម្តង ជាប្រយោជន៍សំខាន់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃណាស់។

ទី៤-អាសវក្ខយសមាធិ ការហ្វឹកហាត់ដើម្បីឱ្យអស់ទៅនូវអាសវកិលេស ជា សមុច្ឆេទបហាន ការគឺហ្វឹកហាត់សមាធិក្នុងគោលដៅដើម្បីធ្វើឱ្យសម្រេចនូវមគ្គផលនិព្វានជាបរិយោសាន មានន័យថា ចុងក្រោយសមាធិនេះ ឆ្ពោះទៅរកឯកន្តបរមសុខដែលជាគោលដៅចុងក្រោយរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយចិត្តក៏ដូចគ្នានេះដែរ ឧស្សាហ៍លុតដំចិត្ត ឧស្សាហ៍ពត់ចិត្ត ឧស្សាហ៍ធ្វើចិត្តយ៉ាងម៉េច ឱ្យដើរ ផ្លូវកណ្តាល ផ្លូវត្រង់ធ្វើចិត្តឱ្យមូលឱ្យនឹងកិច្ចការនឹងសម្រេច ពីព្រោះអ្វីៗផ្តើមពីចិត្តទាំងអស់ កាលណាធ្វើចិត្តមិនត្រង់មិនស្មើ មិនមូលតាមប្រក្រតីទេ ចិត្តរាយមាយទេ កិច្ចការរបស់យើងមិនអាចសម្រេច ទោះបីកិច្ចការតូចក្តី ធំក្តីប៉ុនណា ក៏ដោយផ្តើមចេញពីចិត្តនេះជាសមុដ្ឋានជាមូលហេតុដើមចមទាំងអស់តែម្តង។ ហើយនៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ការគិតប្រកបដោយទស្សនវិជ្ជមានធ្វើឱ្យយើងងាយបង្កើត នូវភាពយោគយល់និងចុះសម្រុងជាមួយអ្នកដទៃនៅជុំវិញខ្លួនយើង ព្រមទាំងបាន បង្កើតទស្សនសុទិដ្ឋិនិយម ហើយមិនអស់សង្ឃឹមក្នុងការរស់។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅពេលដែលយើងមានគំនិតអវិជ្ជមាន នៅក្នុងអារម្មណ៍ វាអាចបង្កឱ្យមានផល អាក្រក់ជាច្រើនដល់សុខភាពរបស់យើងទាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តផងដែរ។
ការដែលមនុស្សមួយចំនួនចូលចិត្ត គិតអវិជ្ជមាន អាចបណ្តាលមកពីបញ្ហាស្តេ្រសនឹងការងារ ការសិក្សា ឬបញ្ហាដែលកើតឡើងប្រចាំថ្ងៃ។
ការធ្វើសមាធិមានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងសម្រាប់មនុស្ស ព្រោះជាថ្នាំព្យាបាល និង ជាជម្រកផ្លូវចិត្តដែលជួយបំបាត់អារម្មណ៍តានតឹងស្រ្តេស និងទប់ស្កាត់សំរាមផ្លូវចិត្ត មានដូចជា កំហឹង ច្រណែនឈ្នានីស ប្រច័ណ្ឌ តូចចិត្ត អន់ចិត្ត ខឹងក្រោធ ស្អប់ ហួងហែង រវើរវាយ ភ័យខ្លាច ព្រួយបារម្ភ រិះរកគ្រប់វិធីដើម្បីបំផ្លាញអ្នកដទៃដែល យាយីចូលមករំខាននៅក្នុងចិត្ត។
សមាធិ គឺជាថ្នាំដ៏ពូកែស័ក្តិសិទ្ធិជួយព្យាបាលសុខភាពផ្លូវចិត្តឱ្យរឹងមាំ ព្រមទាំង ធ្វើឱ្យមនុស្សមានចិត្តរឹងប៉ឹង អាចគ្រប់គ្រងចិត្តកុំឱ្យគិតច្រើន ស្មុគស្មាញរញ៉េរញ៉ៃច្រើនបាន។

សមាធិ គឺជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្ត ហើយយើងទាំងអស់គ្នា សុទ្ធតែមានបញ្ហា ផ្លូវ ចិត្តគ្រប់គ្នា អ៊ីចឹងទាំងអស់គ្នា ទាំងអ្នកនៅផ្ទះ ទាំងអ្នកធ្វើការងាររដ្ឋ ការងារឯកជន ទាំងក្មេងទាំងចាស់គួរតែមានពេលសម្រាប់អប់រំចិត្ត ធ្វើសមាធិហ្នឹងឱ្យបានរឿយៗ ទៅពី៥ទៅ១០នាទី តាមដានខ្យល់ដកដង្ហើមចេញចូល ឬក៏ផ្សាយមេត្តាចិត្តដល់ខ្លួនឯងនិងអ្នកជុំវិញខ្លួន។
ដើម្បីធ្វើឱ្យការតាំងសមាធិមានប្រសិទ្ធភាព អ្នកសមាធិគប្បីនៅទីកន្លែងដែលស្ងប់ស្ងាត់មានធម្មជាតិខ្យល់បរិយាកាសជុំវិញខ្លួនល្អ អំណោយផលល្អដល់ការធ្វើចិត្តឱ្យស្ងប់មិនមានការរំខានផ្សេងៗ។
សមាធិសម្រាប់អ្នកដឹកនាំ នឹងជួយជំរុញសក្កានុពលនិងជំនឿចិត្តបន្ថែមទៀត ទាំងផ្នែកថាមពលផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត។ ភាពហ្មងសៅនិងការរវើរវាយចិត្ត ជាឧបសគ្គ ដល់ការសម្រេចចិត្ត និងធ្វើឱ្យសមត្ថភាពគិតចិត្តចុះខ្សោយ ឬមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ តាមចិត្តវិទ្យាពុទ្ធសាសនា ចិត្តជាប្រធាននៃគ្រប់ទង្វើទាំងអស់ ចិត្តដែលសៅហ្មងគឺ ជាភ្ញៀវដ៏អាក្រក់។
សមថកម្មដ្ឋាន គឺជាការគ្រៀកចិត្ត ចងចិត្តឱ្យជាប់ក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ មិនបណ្តោយឱ្យចិត្តត្រាច់ចរទៅរកអារម្មណ៍ផ្សេងៗ៕
ដោយ៖ គង់ សិរីរ័ត្ន





