បទយកការណ៍៖ ពលរដ្ឋខ្មែរ មានជំនឿលើការសម្ដែងរបាំត្រុដិ ដើម្បីបណ្តេញឧបទ្រពចង្រៃ និងនាំមកសិរីសួស្តីក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី
AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ -- ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅពេលដល់រដូវបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរពោលគឺចាប់ពីដើមខែមេសាទៅ នៅតាមក្រសួង មន្ទីរ ស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន ក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស ឬទោះបីផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន តែងរៀបចំឱ្យក្រុមរបាំត្រុដិមកសម្តែងដែលតាមជំនឿនោះគឺអាចដើម្បីបណ្តេញឧបទ្រពចង្រៃ កម្ចាត់គ្រោះកាច និងបួងសួងសុំសិរីសួស្តី សុភមង្គល ព្រមទាំងនាំមកនូវលាភសំណាងក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មី។

របាំត្រុដិ ជារបាំដ៏អស្ចារ្យ និងបង្កប់ទៅដោយជំនឿរបស់ដូនតាខ្មែរយូរលង់មកហើយ និងកំពុងត្រូវបានពលរដ្ឋខ្មែរដែលបានឃើញផ្ទាល់ ឬសូម្បីតែបានឮសំឡេងនោះតែងទទួលអារម្មណ៍រីករាយ អបអរសាទរ និងបង្កប់ទៅដោយមោទនភាពនៃវប្បធម៌ដ៏ផូរផង់របស់ខ្លួនមួយនេះ។
សម្រាប់រដូវបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ក្រុមអ្នកលេងរបាំត្រុដិ តែងត្រូវបានអញ្ជើញសម្តែង ឬសូម្បីតែក្រុមរបាំត្រុដិខ្លះក៏បានដើរលេងតាមដងផ្លូវ តាមភូមិស្រុក ដែលតាមជំនឿដើម្បីបណ្តេញរាល់ចង្រៃ ឧបទ្រព និងនាំមកវិញនូវជោគសំណាងល្អក្នុងស្រុកភូមិរបស់ពួកគេ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមអ្នករបាំត្រុដិក៏បានបច្ច័យមួយចំនួនពីសំណាក់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលបានឧបត្ថម្ភគាំទ្រវិញ ផងដែរ។

ដោយគោរពទៅតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ដែលជារៀងរាល់ឆ្នាំមុនពេលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីឈានចូលមកដល់នោះ ក្រសួងព័ត៌មាន កាលពីដើមខែមេសាកន្លងមក ក៏បានរៀបចំពិធីសូត្រមន្តចម្រើនព្រះបរិត្ត និងប្រោះព្រំសិរីសួស្ដី ដើម្បីអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស.២៥៧០ នៅក្នុងបរិវេណក្រសួងព័ត៌មាន ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ឯកឧត្តម នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន និងលោកស្រី ទុយ សិរីរតនៈ ប្រធានកិត្តិយស សមាគមនារីកម្ពុជាដើម្បីសន្តិភាព និងអភិវឌ្ឍន៍សាខាក្រសួងព័ត៌មាន រួមជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ មន្រ្តីរាជការ ប្រកបដោយទឹកចិត្ដជ្រះថ្លា និងរីករាយ។

លោក ស៊ូ សាវ៉ាង ហៅ តាហ៊្វុយសូ អតីតតារាកំប្លែងជើងចាស់ ដែលជាប្រធានសមាគមន៍ចលនាវប្បធម៌ជាតិ ដើម្បីកុមារក្រីក្របានឱ្យដឹងថា «របាំត្រុដិ» ត្រូវបានគេជឿជាក់ថា អាចជួយបណ្តេញនូវរាល់ចង្រៃឧបទ្រព ហើយក្នុងចំណោមនេះ តំណាងឱ្យរបាំត្រុដិ ក្នុងនេះ ដូចជាតួអង្គជាសត្វប្រើស ដែលអ្នកស្រុកភូមិផងនោះ គេយល់ឃើញថា ជាសត្វចង្រៃ បើកាលណាចូលក្នុងភូមិរបស់ពួកគេហើយ។ លោកបានរៀបរាប់ឱ្យដឹងថា ហេតុនេះ អ្នកស្រុកគេនាំគ្នាដេញព័ទ្ធកម្ចាត់ចេញ ដើម្បីកុំឱ្យចូលភូមិរបស់គេ។ លោកបានបន្ដទៀតថា ក្រៅពីនេះ ក៏នូវមានតួអង្គជាច្រើនទៀត ដូចជាព្រានព្រៃ, យក្ស, ក្ងោក, ព្រាយ ជាដើម ដែលតួអង្គនីមួយៗ បានបង្ហាញពីតំណាងល្អ និងអាក្រក់របស់ខ្មែរយើង ។

គិតមកដល់ឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្នុងវ័យ៨៣ឆ្នាំ ដែលមានស្រុកកំណើតនៅភូមិត្រាំកក់ ឃុំញ៉ែញ៉ង ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ លោកតា ហ៊្វុយសូ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា ក្រុមរបស់លោកបានចេញសម្តែងតាមក្រសួង ស្ថាប័នរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ដោយក្រុមលោកបានចេញសម្តែងចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ទើបបញ្ចប់ទៅវិញ។
ជាមួយគ្នានេះ លោក សួន តារា អ្នកដឹកនាំក្រុមសមាគមន៍ចលនាវប្បធម៌ជាតិ ដើម្បីកុមារក្រីក្រ ដែលជាក្រុមរបស់លោកហ្វុយសូបានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្នសមាគមន៍របស់លោក មានសមាជិកទាំងអស់២៨នាក់ ដោយចែកចេញជាការសម្តែង ដូចជា របាំជូនពរ, ឆៃយ៉ាំ, និងរបាំត្រុដិ ។ លោកបាននិយាយឱ្យដឹងទៀតថា ការសម្តែងក្រុមរបស់លោកគិតមកដល់ពេលនេះមានរយៈពេល២៥ឆ្នាំមកហើយ ដែលចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា មក ក្រុមលោកបានសម្តែងជាប់មករហូត ដោយក្រុមរបស់លោកសម្តែងតាមក្រសួង មន្ទីរ និងតាមពិធីបុណ្យតូចធំ ទៅតាមការអញ្ជើញ ។ លោកបានប្រាប់បន្ថែមថា៖ «ក្នុងស្រទាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ឃើញបានផ្តល់តម្លៃមួយយ៉ាងខ្ពស់សម្រាប់របាំត្រុដិ ដូចគ្នានឹងសិល្បៈដទៃទៀតដែរ។ ខ្ញុំចង់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរគាំទ្រនូវរបាំត្រុដិ ទុកជាកេរមរតក នៃវប្បធម៌របស់យើងជារៀងរហូតទៅ»។

បើយោងតាមសៀវភៅ «របាំប្រជាប្រិយខ្មែរ» នៃក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ សរសេរចងក្រងថា ពាក្យ «ត្រុដិ» ជាពាក្យដើមមកពីភាសាសំស្ក្រឹត ដែលប្រែថា «ផ្តាច់ ឬកាត់ផ្តាច់» គឺសំដៅដល់ការផ្តាច់ឆ្នាំ ឬការកាត់ផ្តាច់ឆ្នាំចាស់ចូលទៅក្នុងឆ្នាំថ្មី ហើយដែលនៅមានជាប់នាមព្រះរាជពិធីមួយហៅថា «ត្រស្តិសង្ក្រាន្ត» ជាប់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។ ដូចនេះឃើញថា ឈ្មោះរបាំត្រុដិ បញ្ជាក់ថា សម្រាប់ប្រកបឡើងនៅពេលដំណាច់ឆ្នាំនីមួយៗមែន ប៉ុន្តែតាមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុក ជួនកាលគេលេងរបាំនេះ នៅពេលប្រារព្ធពិធីសុំទឹកភ្លៀង នៅគ្រាដែលស្រុកទេសរាំងស្ងួត ជាច្រើនថ្ងៃខែម្តងៗដែរ ។

របាំត្រុដិនេះ ជារបាំប្រជាប្រិយមួយបែប ដែលសព្វថ្ងៃនេះ គេឃើញមាននៅតែក្នុងខេត្តសៀម រាប ហើយជួនកាលគេឃើញនៅខេត្តបាត់ដំបងខ្លះដែរ ត្រង់ភូមិភាគណាដែលនៅជាប់នឹងខេត្តសៀមរាបនោះឯង ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះមានព័ត៌មានខ្លះបានបញ្ជាក់ថា របាំត្រុដិ សេសសល់នៅជាមួយមនុស្សជាន់ដើម ពួកដែលរស់នៅលើទឹកដីសុវណ្ណភូមិចាស់ តាំងពីដែនដីនេះ ពុំទាន់ទទួលអារ្យធម៌ពីប្រទេសឥណ្ឌានៅឡើយ ។
ដោយឡែកសម្រាប់ការសម្តែងរបាំត្រុដិនេះ គេប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ ឬប្រដាប់ប្រដាដូចជា កញ្ចារ, ចង្ក្រង់ដំបែរ, ចង្ក្រង់រ៉ូង, ស្គរ, ប៉ីពក, ទ្រអ៊ូ, ទ្រសោ, សន្ទូច ជាដើម ។ ចំពោះគ្រឿងតុបតែងវិញមានដូចជា មុខភ្លុក, មកុដ ,ស្នែងប្រើស, ស្នែងទន្សោង, កន្ទុយក្ងោក, និង ក្រចក ។

ក្រៅពីនោះ ក៏នូវមានតួអ្នកកាន់កញ្ចារ ចាប់ពី២ ទៅ៦នាក់ ជាអ្នកគោះ បុក ជាចង្វាក់លម្អវង់របាំ និងតំណាងឱ្យព្រៃព្រឹក្សា, អារុក្ខ អារក្ស, ទេវតា, អ្នកតា ដែលជួយជ្រោមជ្រែង ជួយព័ទ្ធខ្ទប់ស្ទាក់ប្រើស ឱ្យព្រានព្រៃបាញ់ដូចគ្នា ។ ទន្ទឹមនេះ របាំត្រុដិ ក៏មានក្រុមតន្ត្រីករ, អ្នកកាន់ស្គរ, ទ្រសោ, ទ្រអ៊ូ, ប៉ី, និងអ្នកច្រៀងមួយចំនួនទៀត ។ ចំណែកអាចារ្យដែលស្លៀកសពាក់សបាំងឆ័ត្រម្នាក់ ក៏មានភារកិច្ចដើរតាមវង់របាំ និងត្រួតពិនិត្យមើលបច្ច័យ ដែលរៃអង្គាសបាន ដើម្បីឱ្យប្រាកដថា ប្រាក់ដែលទទួលបានទាំងអស់នោះ មិនត្រូវយកទៅចាយផ្តេសផ្តាសទេ គឺយកទៅសម្រាប់ជាកុសលក្នុងវត្តអារាមប៉ុណ្ណោះ។

សូមជម្រាបជូនថា ក្នុងពេលដែលសម្តែងចប់ម្តងៗ ក្រុមរបាំត្រុដិ ត្រូវច្រៀងជម្រាបលាម្ចាស់ផ្ទះ ហើយម្ចាស់ផ្ទះក៏បានយកទឹកមកប្រោះព្រំជូនពរ ដល់ក្រុមរបាំទាំងអស់នោះវិញដែរ។ ខាងលើនេះ ជាពិធីនៃរបាំត្រុដិ ដែលជារបាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរយើង ហើយវត្តមានរបស់តួអង្គ នៃរបាំត្រុដិ មានការបែងចែកនូវសភាវៈល្អ និងសភាវៈអាក្រក់ និងបង្ហាញនូវលក្ខណៈពិសេស នៃរបាំត្រុដិ៕


ដោយ៖ មករា និង រិទ្ធី





