AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ -- ក្រុមអ្នកជំនាញបាននិយាយថាអាស៊ានអាចក្លាយជាតំបន់ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេលំដាប់ទីបួនរបស់ពិភពលោកក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខនេះ ប៉ុន្តែតំបន់នេះត្រូវតែពន្លឿនការធ្វើសមាហរណកម្ម ពង្រឹងស្ថាប័ន និងសម្របខ្លួនទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរជាសកល ដើម្បីសម្រេចបាននូវសក្តានុពលមួយនេះ។

លោក ម៉ូដ មូនៀ អាប់ឌុល ម៉ាជីដ (Mohd Munir Abdul Majid)ប្រធានក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិការីអាស៊ាន (CARI ASEAN Research and Advocacy) បាននិយាយថា អាស៊ានដែលមានទំហំសេដ្ឋកិច្ច ៣,៨ពាន់ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិកនេះអាចក្លាយជាសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេលំដាប់ទី៤ នៅក្នុងពិភពលោក ជាពិសេសបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងវិស័យសេវាកម្មដែលនឹងជំរុញកំណើននាពេលអនាគត។

លោក​បាន​កត់​សម្គាល់​ថា អាស៊ាន​បាន​រីក​ចម្រើន​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ការ​ឯកភាព​គ្នា​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ស៊ីជម្រៅ និង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី។

តំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​អាស៊ាន​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩២ បន្ទាប់​ពី​ការ​បង្កើត​សហគមន៍​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន (AEC)។ ទិសដៅថ្មីៗបំផុតសម្រាប់សមាហរណកម្មនេះត្រូវបានផ្តល់ជូននៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសទីក្រុងគូឡាឡាំពួ និងចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០៤៥ ដែលបានអនុម័តនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៦ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួកាលពីក្នុងខែឧសភា។

លោក ម៉ូដ អាហ្វហ្សានីហ្សាំ អាប់ឌុល រ៉ាស៊ីដ (Mohd Afzanizam Abdul Rashid) ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៃធនាគារមូអាម៉ាឡាត ម៉ាឡេស៊ី បឺរហាដ(Muamalat Malaysia Berhad) បាននិយាយថា ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកអាចជាកត្តាដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ ហើយអាស៊ានត្រូវការបន្តការវិនិយោគក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលដ៏រឹងមាំមួយ។ លោក​បាន​បន្ត​ថា ប្រព័ន្ធ​ទូទាត់​ប្រាក់​ដូចជា​បណ្តាញ​កូដ QR ក៏នឹង​មាន​សារៈ​សំខាន់​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ដល់​សហគ្រាស​មីក្រូ ខ្នាត​តូច និង​មធ្យម (MSMEs) ក្នុង​ការ​ពង្រីក​ទៅ​កាន់​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិផងដែរ។

លោក ម៉ូដ អាហ្វហ្សានីហ្សាំ បាននិយាយថា លើសពីនេះទៀតអាស៊ានគឺជាតំបន់សន្តិភាព ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីតាំងអំណោយផលសម្រាប់ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស និងការបណ្តាក់ទុនអាជីវកម្មដែលអាចមកពីជុំវិញពិភពលោក ដោយលោកបានបញ្ជាក់ដោយលើកឡើងពីគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយចំនួន ដូចជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសចូហូរ-សិង្ហបុរី ដែលជាភស្តុតាងនៃការពង្រឹងទំនាក់ទំនងក្នុងតំបន់ជាដើម។

លោកស្រី លី យូគីង (Li Yuqing) ជំនួយការសាស្រ្តាចារ្យនៅវិទ្យាស្ថានសម្រាប់ការសិក្សាអន្តរជាតិ និងតំបន់ នៃសាកលវិទ្យាល័យTsinghua របស់ប្រទេសចិនបាននិយាយថា ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មអាស៊ានទៅលើមុខទំនិញ បានលើកកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ និងធ្វើឱ្យសមាហរណកម្មកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដែលគាំទ្រដល់គោលដៅរបស់ខ្លួនក្នុងការក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទីបួនរបស់ពិភពលោក។

លោកស្រីក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា សមាហរណកម្មធ្វើឱ្យបរិយាកាសវិនិយោគរបស់អាស៊ានកាន់តែមានស្ថិរភាព និងតម្លាភាព ដែលផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យអាជីវកម្មអាចចូលទៅកាន់ទីផ្សារអាស៊ានបានកាន់តែប្រសើរនិងសម្រេចបាននូវការបែងចែកធនធានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

លោក អូ អ៊ីស៊ុន (Oh Ei Sun) ប្រធានទីប្រឹក្សានៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវប៉ាស៊ីហ្វិកនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បាននិយាយថា អាស៊ានគួរតែផ្តល់អាទិភាពដល់វិស័យបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ដែលផ្តល់នូវសក្តានុពលកាន់តែច្រើន។ទោះជា​យ៉ាង​ណា លោក​ក៏​បាន​ជំរុញឱ្យ​ប្លុកនេះ​ដោះស្រាយ​វិសមភាព​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផ្ទៃ​ក្នុង។

លោកបានបន្ថែមថា អាស៊ានគួរតែផ្តោតសំខាន់ទៅលើការលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកខ្លួនសម្រាប់ប្រទេសសមាជិកដែលមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច និងការគេចចេញពីអន្ទាក់ដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

លោកក៏បានស្នើថា បណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ានអាចពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសចិនក្នុងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលនឹងពន្លឿនវឌ្ឍនភាពនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងការផ្លាស់ប្តូរបៃតង៕
ដោយ៖ យា ចិន្ដាខន្ដី (ប្រភព៖ VNA)